Дзед і мядзведзь

Сярэдняя: 4 (3 галасоў)
                 І 

Кажа дзеду баба: 
— Дзеду, з хлебам слаба —
Едзь у млын ты, дзедка! 
Млын не страшан дзеду: 
— Трэба, дык паеду, 
Бабка, мая кветка! 
Дык гатуй сняданне —
Менш завозу зрання, 
Справа, бач, такая. 
Паліць баба ў печы, 
А дзед грэе плечы, 
Снедання чакае. 

                 II 

Скавародка 
Ходзіць лётка, 
Спрытна ў бабіных руках. 
Тыя ж дровы 
Роняць словы —
Трах-та-тах! 
Трах-та-тах! 
Скваркі ў печы 
Штось дарэчы 
Шэпчуць той скаварадзе, 
А старэчы 
Каля печы 
Ім і сам у тон гудзе. 

                 III 

Дзед паснедаў ёмка, 
Нават ікнуў громка. 
Вось прыбраў наш дзед калёсы, 
Колы дзёгцем квацануў, 
Нацягнуў тужэй атосы, 
Шчыльней загваздкі заткнуў. 
І мяшкі паклаў дзядуня —
Дуж дзядок быў і здароў, — 
Па кабылу звольна суне, — 
Дзед гарачкі не пароў. 
А была ж у дзеда 
Кабыліца гнеда, 
Белагрывая, 
Памаўзлівая. 

                 IV 

Выйшаў дзед, кабылу кліча: 
«Кось-кось-кось!» 
Ды «кось-кось-кось!» 
Выган, гай прайшоў наскрозь, 
Бо кабылін ведаў звычай. 
Эх, кабылка, воўча мяса, 
Ну і шкодніца ж яна! 
Так і шкворыцца адна, 
Лезе ў шкоду самапасам. 
А бадай жа яе качкі! 
Трэба ў млын, яе ж няма! 
Час той зводзіцца дарма 
З-за кабылкі, з-за лайдачкі. 
Дзед ідзе, а цемнавата; 
Зірк — у грэчцы ходзіць штось. 
«Знаю нораў твой, нябось, 
І натуру твайго брата! 
Патравіла грэчку троха... 
Пачакай жа, памаўзоха!» 
Скраўся дзед і — хоп за грыву, 
Ды вярхом і ў бок штурхець! 
Як раўне ж пад ім мядзведзь! 
Як памчыцца ў лес праз ніву! 
Як задасць ён ла-та-та! 
Прэ мядзведзь наўскапыта. 
А дзед бедны — дух у пятах. 
Учарэпіўся за хіб, 
Звера пынячы, ахрып. 
«Тпрру, спыніся! стой, мядзведзь!» 
А мядзведзь цялеп-кульгець! 
Толькі мордаю трасе, 
Дзеда ў лес імчыць-нясе! 

                 V 

І набраўся ж страху 
Дзед з сваім мядзведзем! 
Гэтак даў ён маху —
Смех сказаць суседзям! 
Як ён не разгледзеў 
Ды сеў на мядзведзя! 
Беглі ельнякамі —
Біўся лес сукамі, 
А галінкі-лапкі 
Збілі дзеду шапку, 
Аб бярозу-вітку 
Разадраў дзед світку, 
А аб пень дубовы 
Гуз набіў здаровы. 
Бачыў лес пацеху, 
Дзеду ж не да смеху. 
Пазіраў з бярлогу 
На іх вепр іклаты. 
Уступаў дарогу 
Ім сам лось рагаты. 
Цокала вавёрка 
Ад такога дзіва, 
Нават воўк з узгорка 
Лыпнуў вокам скрыва. 
А як зайчык згледзеў 
Дзеда на мядзведзі, 
Ад той небяспекі 
Кінуўся наўцекі. 
Злодзей тхор-выжыга 
Толькі выскаляўся, 
А лісок, псялыга, 
Сосмеху качаўся: 
«Ой, звяры, вы, мае братцы! 
Памажэце мне смяяцца!» 
Гасаў мядзведзь, гасаў, 
Насіў дзядка, насіў, 
Аж сам сябе кусаў, 
На ўвесь лес галасіў. 
Зачапіўся лапцем дзед 
За корч-патарчаку, 
Адчыніўся тады свет 
Дзеду-небараку. 
Выпусціў мядзведзя з рук, 
Гопнуўся, завохаў, 
Распасцёрся, бы япрук, 
На зялёным моху. 
«Вось брыда, мядзведзь! 
Адкараскаўся ледзь! 
А бадай ты спрах!.. 
Аж гудзе ў вушах!» 

                 VI 

Прыйшоў дзед дахаты, 
Ціхі, вінаваты. 
І спытала бабка: 
«А дзе твая шапка? 
Як табе не брыдка —
Разарвана світка! 
Ой ты, дзед-дурыла, —
У хляве кабыла! 
Дык вазьмі за нораў —
Не хадзі за горы, 
А перш каля носу 
Пашукай ты лёсу». 
— Скажы дзякуй, баба, 
Што прынёс я драбы!

Музей Якуба Коласа

Як нас знаходзяць

-

Апошнiя водгукi

Раiм наведаць


Каб дадаць спасылку
на Ваш сайт, пiшыце ў
зваротную сувязь

Лічыльнікі